آشنایی با آسیب‌های اسکلتی عضلانی شایع میان کارمندان بانک

tocفهرست عناوین این مقاله

زندگی ماشینی و کارمندی باعث شده بسیاری از افراد ساعت‌های طولانی را پشت میز سپری کنند. کارکنان، به‌ویژه کارمندان بانک، در طول زمان کاری خود غالباً با پوسچر نامطلوب و حرکات تکراری مواجه هستند. کار مداوم با کامپیوتر، حجم بالای وظایف و قرارگیری بدن در وضعیت‌های نامناسب، به ویژه خم شدن گردن هنگام کار با کامپیوتر، شرایط کاری این گروه را دشوار و آسیب‌زا کرده است. نشستن بر لبه صندلی، فاصله زیاد صندلی از میز، قوز کردن پشت، و زاویه‌های کمتر یا بیشتر از ۹۰ درجه در زانوها از جمله اشکال رایج نشستن نامناسب پشت میز محسوب می‌شوند.

با توجه به این‌که سلامت جسمانی و توجه به آن تاثیر مستقیمی بر بازدهی و راندمان کاری دارد، به‌کارگیری راهکارهایی برای بهبود شرایط کاری و استانداردسازی محیط کار، می‌تواند به شکل مستقیم روی بهره‌وری فردی و سازمانی اثرگذار باشد. در این مقاله، به بررسی تاثیر ارگونومی بر افزایش بهره‌وری کارکنان و سازمان پرداخته شده است.

اختلالات اسکلتی–عضلانی یکی از مشکلات عمده در حوزه سلامت شغلی به شمار می‌رود. این آسیب‌ها نه تنها بر کیفیت زندگی کاری افراد تأثیر می‌گذارند، بلکه باعث تحمیل هزینه‌های پزشکی، غیبت از کار و مشکلات روانی نیز می‌شوند. چنین آسیب‌هایی معمولاً در اثر پوسچر نامناسب، قرارگیری نادرست سر و شانه، عدم استراحت کافی، انجام حرکات تکراری و استفاده نادرست از تجهیزات کاری مانند موس و تلفن ایجاد می‌شوند.

مطالعات نشان می‌دهند که بیشترین شیوع اختلالات اسکلتی–عضلانی در میان کارکنان بانک در نواحی کمر، گردن و شانه گزارش شده است و هرچه شاخص ارگونومی محیط کار ضعیف‌تر باشد، شدت این آسیب‌ها بیشتر خواهد بود. بنابراین، لزوم به‌کارگیری ارگونومی در محیط کار بیش از پیش اهمیت می‌یابد.

نمودار مقایسه شیوع بیماریهای اسکلتی عضلانی بین کارمندان بانک و سایر کارمندان

همان‌طور که در نمودار بالا مشاهده می‌شود، تمام کارکنان پشت میزنشین در معرض آسیب‌هایی مانند درد مچ دست و پا، گردن درد، کمردرد و درد شانه قرار دارند. با این حال، کارمندان بانک بیش از سایر گروه‌های شغلی در معرض اختلالات اسکلتی–عضلانی ناشی از کار هستند. کمردرد، گردن درد و درد شانه، شایع‌ترین انواع این مشکلات بوده و طبق نمودار، درصد بیشتری از افراد را درگیر کرده‌اند. یکی از عوامل اصلی بروز این دردها، وضعیت نامناسب قرارگیری بدن هنگام کار است. ارگونومیک کردن محیط کار یکی از راهکارهای مؤثر برای کاهش شدت این آسیب‌ها محسوب می‌شود.

تجهیزات ارگونومیک؛ تضمین سلامتی کارکنان

بیشترین وضعیت تکرارشونده هر کارمند در طول ساعت کاری، نشستن پشت میز و کار با کامپیوتر است. بنابراین، اولین محیطی که باید استاندارد و ارگونومیک شود، میز و صندلی کار است. تصور کنید یک کارمند بانک روزانه حدود ۷ ساعت روی صندلی نشسته و گردن و سرش را به جلو خم کرده و به صفحه کامپیوتر نگاه می‌کند، در حالی که همزمان با تلفن صحبت می‌کند یا مشغول تایپ است و به دلیل حجم بالای مراجعان، زمان زیادی برای استراحت ندارد. اگر این فرد به مدت ۱۰ سال و ۶ روز در هفته در چنین وضعیتی کار کند، تکرار مداوم این پوسچر نامناسب، او را در معرض کمردرد، گردن درد، مچ درد و سایر آسیب‌های اسکلتی–عضلانی قرار می‌دهد.

یکی از راهکارهای ساده و کم‌هزینه، استفاده از تجهیزات ارگونومیک است. قرار دادن پایه نگهدارنده مانیتور باعث می‌شود سر و گردن خم نشوند و از بروز گردن درد و سردرد جلوگیری شود. پشتی طبی صندلی را ارگونومیک کرده و با پر کردن گودی کمر، فشار روی ستون فقرات را کاهش می‌دهد و مانع کمردرد می‌شود. همچنین به‌نشین ارگونومیک فشار وارد بر استخوان دنبالچه را کم کرده و به پیشگیری از کمر درد کمک می‌کند.

استفاده از زیرپایی ارگونومیک با تنظیم زاویه پاها و کمک به فرم صحیح نشستن، مانع از آویزان شدن پاها و بروز مشکلاتی مانند ورم و واریس می‌شود.

یکی دیگر از آسیب‌های شایع در میان کارکنان بانک، مچ درد است که اغلب ناشی از کار طولانی با موس و وضعیت نامناسب مچ دست ایجاد می‌شود. به کارگیری محافظ مچ دست ارگونومیک و حفظ زاویه صحیح مچ، هم فشار را کاهش داده و هم حرکت سریع و راحت مچ هنگام کار با موس را ممکن می‌سازد.

طبق آمار سازمان بهداشت جهانی (WHO)، ۳۷ درصد کمردردها ناشی از عوامل آسیب‌زای شغلی هستند. در گزارشی که در سال ۲۰۲۱ توسط WHO منتشر شد، تاثیر مداخلات ارگونومیک بر کاهش درد و افزایش راندمان فردی و سازمانی مورد بررسی قرار گرفت و نتایج آن به صورت نمودار ارائه شده است.