کارمندان بانک و مشکلات سلامتی

با وجود گسترش خدمات بانکداری الکترونیک و سامانه‌های پرداخت آنلاین، همچنان تعداد قابل توجهی از افراد برای انجام امور مختلف به بانک‌ها مراجعه می‌کنند؛ به همین دلیل، شعب بانکی معمولاً محیط‌هایی پرتردد هستند. در این میان، کارکنان بانک از جمله مشاغلی محسوب می‌شوند که به‌دلیل ماهیت شغلی خود، بخش زیادی از ساعات کاری را در وضعیت نشسته سپری می‌کنند. به بیان دیگر، فعالیت شغلی آن‌ها عمدتاً استاتیک است.

پرسش اساسی این است که نشستن‌های طولانی‌مدت چه پیامدها و عوارضی برای سلامت کارکنان بانک به همراه دارد؟

هر ساله مطالعات متعددی به بررسی مشکلات و عوارض سلامتی کارکنان بانک اختصاص می‌یابد و نتایج آن منتشر می‌شود. اختلالات و دردهای اسکلتی–عضلانی از جمله شایع‌ترین و مهم‌ترین شکایات شغلی در میان کارکنان بانکی محسوب می‌شوند. جالب توجه است که در جمعیت‌های آسیایی، شیوع سالانه این دردها در حداقل یکی از نواحی بدن بین ۴۰ تا ۹۵ درصد گزارش شده است. شکل زیر، علل اصلی بروز این بیماری‌ها در میان کارکنان بانک را به تصویر می‌کشد.

تحقیقات نشان می‌دهد که به ازای هر یک ساعت افزایش مدت زمان استفاده از کامپیوتر در طول روز، احتمال ابتلا به اختلالات اسکلتی–عضلانی حدود ۱۵٫۸٪ افزایش می‌یابد. وضعیت بدنی یا پوسچر کارکنان، مهم‌ترین عامل ایجاد دردها و ناراحتی‌های اسکلتی–عضلانی است و کارمندان بانک انواع دردها را تجربه می‌کنند.

این دردها شامل کمردرد، درد گردن، درد دست و مچ دست و دردهای نشیمنگاهی است. علاوه بر این، مشکلاتی مانند غیبت‌های شغلی، افسردگی شغلی، کاهش انگیزه و سایر مسائل روانی نیز سلامت روان کارکنان را تهدید می‌کند.

نکته مهم دیگر این است که سن بالاتر، مصرف سیگار، کمبود فعالیت بدنی، اضافه وزن، مصرف الکل و استرس، از عوامل زمینه‌ساز ایجاد اختلالات و دردهای اسکلتی–عضلانی در کارکنان بانک به شمار می‌آیند. مطالعات همچنین نشان می‌دهند که شیوع این بیماری‌ها در زنان بیشتر از مردان است.

سوال اصلی اینجاست که چگونه می‌توان از ابتلا به این دردها و بیماری‌های اسکلتی عضلانی جلوگیری کرد و یا در صورت ابتلا، آن را کاهش داد؟

یکی از مهم‌ترین اقداماتی که برای کاهش یا پیشگیری از دردهای اسکلتی–عضلانی می‌توان انجام داد، اصلاح وضعیت نشستن است. ایستگاه کاری باید به طور کامل با ابعاد بدنی فرد هماهنگ باشد. در صورتی که از صندلی اداری استفاده می‌کنید، پشتی صندلی باید حمایت کافی از ناحیه کمر و شانه‌ها فراهم کند. اگر این امکان در صندلی موجود نباشد، می‌توان از پشتی طبی ارگونومیک بهره برد.

نشستن طولانی‌مدت روی صندلی فشار زیادی بر عضلات، اعصاب و استخوان‌های ناحیه نشیمنگاهی به ویژه دنبالچه وارد می‌کند. استفاده از به‌نشین ارگونومیک می‌تواند فشار بر دنبالچه و مهره‌های پایینی کمر را کاهش دهد. همچنین توصیه می‌شود هنگام کار با مانیتور، گردن و قسمت بالایی تنه در وضعیت طبیعی قرار داشته باشند تا از خم شدن و فشار روی مهره‌های گردن جلوگیری شود.

با بهره‌گیری از پایه‌های نگهدارنده مانیتور و تنظیم ارتفاع آن بر اساس قد و نیازهای دیداری، فشار بر گردن کاهش می‌یابد. برای جلوگیری از فشار روی دست و مچ دست نیز استفاده از محافظ مچ دست ارگونومیک توصیه می‌شود. همچنین، به منظور کاهش فشار بر اندام تحتانی، پیشگیری از واریس و بهبود گردش خون، استفاده از زیرپایی ارگونومیک قابل تنظیم ضروری است. زیرپایی نه تنها از آویزان بودن پاها جلوگیری می‌کند، بلکه تحرک آن‌ها را افزایش داده و احساس راحتی بیشتری برای کاربر ایجاد می‌کند.

شکل زیر، نشستن درست در محل کار را نشان می‌دهد:

در پایان، باید تأکید کرد که استفاده از تجهیزات ارگونومیک در محیط کار نه یک هزینه اضافی، بلکه سرمایه‌گذاری روی سلامت و راحتی کارکنان است. این تجهیزات موجب افزایش رفاه، کاهش درد و ناراحتی‌های جسمی و همچنین بهبود بهره‌وری و راندمان شغلی کارکنان می‌شوند. افزایش بهره‌وری نیروی انسانی در سازمان‌ها به نوبه خود می‌تواند رضایت مشتریان را بالا برده و منجر به رشد درآمد سازمان گردد. بنابراین، تجهیز محیط کار به وسایل ارگونومیک، نه تنها هزینه نیست، بلکه عاملی مؤثر در افزایش درآمدزایی و توسعه سازمان محسوب می‌شود.

* بیماری‌ها یا اختلالات اسکلتی عضلانی به معنای آسیب، التهاب یا تخریب عضلات، تاندون ها، رباط ها، مفاصل، اعصاب محیطی و رگ های خونی می باشد و معمولا علائمی مثل درد، بی حسی، سفتی، تورم، قرمزی، ضعف، گزگز را ایجاد میکند.